Son beş gün ərzində 139 velosipedçi yenidən təşkil olunan Azərbaycan Turunda – 2026-cı il üçün “Bakı–Xankəndi” Velosiped Yarışı adı ilə keçirilən və 2017-ci ildən bəri ilk dəfə təşkil olunan, UCI-nin 2.1 kateqoriyasına daxil edilən yarışda mübarizə aparıb. Ceremi Ford gələcək üçün böyük potensial nümayiş etdirən yarış həftəsinə nəzər salır.
Bu, mənim Azərbaycana ilk səfərim idi. Böyük Britaniyanın Xarici İşlər Nazirliyinin səyahət tövsiyəsində “səfər etməyin” xəbərdarlığının yer alması, həmçinin səyahət sığortası şirkətimin Azərbaycanın Rusiya və İrana yaxın yerləşməsi səbəbindən sığorta təminatının bu ölkəni əhatə etmədiyini bildirməsi məndə müəyyən narahatlıq yaratmışdı. Məhz bu hisslərlə Bakıya uçan təyyarəyə mindim.
Lakin yarışın startında Yarış Direktoru Fərhad Əliyevlə görüşdüm və o, dərhal məni arxayın etdi:
“Yenidən bu yarışa ev sahibliyi etmək bizim üçün böyük şərəfdir. Bütün mərhələlərin Eurosport-da canlı yayımlanması isə bizim üçün çox önəmlidir. Bölgədə müəyyən problemlər var, amma İsveçrə kimi biz də bu məsələlərdə neytral mövqe tuturuq və idman siyasətdən kənar mövcuddur”, – deyə Əliyev bildirib.
“Ölkəmiz çox təhlükəsizdir. UCI bizə 2.1 kateqoriyası verib və özünün ən təcrübəli komissarlarından bəzilərini göndərib. Buna görə də möhtəşəm yarış gözləyirik.”
Bu yarış son illərin ən beynəlxalq UCI yarışlarından biri idi. ProCyclingStats məlumatına görə, peloton 42 ölkəni təmsil edən idmançılardan ibarət olub. Bütün qitələri əhatə edən bu iştirakçı tərkibi yarışı tarixdə ikinci ən müxtəlif tərkibli velosiped yarışı edib. Bütün həftə ərzində Eurosport/TNT Sports Cycling kanalında canlı yayımı tanınmış şərhçilər Xose Bin və Maykl Hatçinson təqdim ediblər.
Birinci mərhələ paytaxt Bakı ətrafında keçirilən 159,3 km-lik düz marşrut idi. Gün kifayət qədər sakit keçdi, ciddi qaçış cəhdləri olmadı və son 10 kilometrə qədər bütün hücumlar zərərsizləşdirildi.
Finişə təxminən 2 km qalmış Çinin Li Ning Star komandası önə keçərək yüksək temp diktə etdi. Finişə 1,2 km qalmış səkkiz velosipedçinin iştirakı ilə kütləvi yıxılma baş verdi, lakin ümumi təsnifat uğrunda mübarizə aparan əsas idmançılar hadisədən zərər görmədilər.
Astana komandasından Aaron Qeyt sprinter Qleb Sıritsa üçün əla liderlik işi gördü. Lakin qələbəni Belarusdan olan 32 yaşlı Aliaksey Şnırko (Li Ning Star) qazandı. Sıritsa ikinci oldu.
Yol kitabçasına əsasən ikinci mərhələ əsl sınaq idi – 193,3 km məsafə və 2800 metr yüksəklik qazanılması.
Henok Mulubrhan ilk aralıq sprintin qalibi oldu və komandası pelotona nəzarəti ələ aldı. Sonradan 34 nəfərlik böyük qaçış qrupu formalaşdı. Yarışın 42-ci kilometrində Alexandre Balmer (Solution Tech NIPPO Rali) təkbaşına hücuma keçdi. Alexandre Balmer (Solution Tech NIPPO Rali) attacked solo.
However, Astana’s Yevgeniy Fedorov Lakin yenicə Asiya qitə çempionu titulunu qazanan Yevgeni Fedorov (Astana) onu təqib edərək finişə 5 km qalmış yaxaladı. Daha sonra Balmeri geridə qoyaraq mərhələnin qalibi oldu. Peloton finişə cəmi doqquz saniyə gecikmə ilə çatdı və Fedorov sarı lider köynəyini geyindi.
Üçüncü mərhələdə diqqətçəkən hadisələr çox olmadı. Kiçik komandaların velosipedçilərindən ibarət qaçış qrupu müəyyən müddət öndə getsə də, peloton onları finişə təxminən 2 km qalmış yaxaladı. XDS Astana yenidən temp diktə etdi. Fedorov komanda yoldaşı Qleb Sıritsanı mərhələ qələbəsinə çıxardı və özü də sarı köynəyi qorudu.
Dördüncü mərhələ üçüncü kateqoriyalı yoxuşla başlayır, ikinci kateqoriyalı yoxuşla başa çatırdı. Buna görə də Astananın üstünlüyünü sarsıtmaq istəyən komandaların aktiv mübarizə aparacağı gözlənilirdi. Digər komandaların idman direktorları ilə söhbətlərdə Astananın yeganə zəif tərəfinin heyətin daha çox sprint yönümlü olması göstərilirdi.
Yarış olduqca sürətli başladı – ilk 50 kilometrdə orta sürət saatda 60 km-dən çox idi.
10 nəfərlik qaçış qrupu formalaşdı və uzun müddət üstünlüyünü qorudu. Lakin finişə təxminən 35 km qalmış qrup parçalanmağa başladı. Astana bu cür kiçik qaçışlara imkan versə də, müşayiət avtomobilində aralıq sprintlərdə bonus saniyələrinin əldən verilməsinin Henok Mulubrhan kimi ümumi təsnifat uğrunda mübarizə aparan velosipedçiyə baha başa gəlib-gəlməyəcəyini müzakirə edirdik. Henok Mulubrhan’s GC chances?
Beşinci mərhələ gəlib çatdı. Alexandre Mayer (Burgos Burpellet BH) start xəttində mənə dedi:Bardiani CSF 7 SaberSonda peloton sprinti baş tutdu. Marco Manenti (Bardiani CSF 7 Saber) 2026-cı ildə ilk UCI qələbəsini qazandı və 10 bonus saniyə əldə etdi. Mulubrhan ikinci, Fedorov isə yeddinci oldu və sarı köynəyi qorudu.
“Təşkilatçılar bizə qarşı o qədər də mərhəmətli davranmayıblar – ən çətin mərhələni son günə saxlayıblar.” Alexandre Mayer (Burgos Burpellet BHO haqlı idi. 181,5 km-lik marşrut boyunca 3100 metrdən çox yüksəklik qazanılması tələb olunurdu.
Yarışdan əvvəl media nümayəndələrinin WhatsApp qrupunda hiss etdiyimi paylaşmışdım ki, Burgos komandası indiyədək gücünü tam göstərməyib və bu gün fərqli çıxış edə bilər. Bir neçə qaçış cəhdinə baxmayaraq, XDS Astana yenə də pelotona nəzarəti saxladı. Mulubrhan ilk aralıq sprintdə ikinci oldu.
Finişə təxminən 115 km qalmış səkkiz nəfərlik qaçış qrupu, o cümlədən 49 yaşlı Oscar Sevilla, pelotondan ayrıldı və ciddi dağlıq hissəyə qədər uğurla əməkdaşlıq etdilər. Lakin əvvəlcə ikinci, daha sonra birinci kateqoriyalı yoxuş başlayanda qrup dağılmağa başladı.
Finişə 22 km qalmış Josh Burnett (Burgos) fərq yaratdı və texniki baxımdan olduqca çətin olan 13 km-lik enişi ustalıqla keçərək Xankəndiyə təkbaşına lider kimi daxil oldu və mərhələnin qalibi oldu. Bu anda hər saniyə böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Mulubrhan və əsas qrup finişə cəmi 12 saniyə sonra çatdı. Bununla da Burnett ümumi təsnifatda 9-cu pillədən birinci yerə yüksələrək yarışın qalibi oldu.
Bu, Burgos komandasının möhtəşəm çıxışı idi. Mulubrhanın yarışın müxtəlif məqamlarında aralıq sprintlərdə bonus saniyələri qazanmaması sonda ona baha başa gəldi. Yarışı cəmi üç saniyə fərqlə uduzması onun üçün ağır zərbə oldu. Finişdən sonra böyük məyusluq yaşayırdı və yaşıl köynəyi qazanması belə bu hissi azaltmadı.
Beş gün ərzində burada keçirdiyim vaxt ərzində möhtəşəm təbiət mənzərələrini, zəngin mətbəxi və xoş əhval-ruhiyyədə olan çoxlu sayda velosipedçini görmək imkanım oldu. Əminliklə deyə bilərəm ki, bu, çox uğurlu yarış idi və onun yenidən UCI Europe Tour təqviminə qayıtmasını görmək sevindiricidir. Düşünürəm ki, bu yarışda iştirak edən velosipedçilərin müsbət rəyləri yayıldıqca, 2027-ci ildə yarışın iştirakçı heyəti daha da güclü olacaq.